Evaluation of long-term results of olfactory training for persistent olfactory dysfunction after COVID-19 infection
Sümeyra Doluoğlu1, Elif Kaya Çelik2, Mehmet Hakan Korkmaz3, Emel Çadallı Tatar1, Güleser Saylam1
1Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Şehir Hastanesi, Kulak Burun Boğaz Baş Ve Boyun Cerrahisi Kliniği, Ankara, Türkiye.
2Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Kulak Burun Boğaz Baş Ve Boyun Cerrahisi Anabilim Dalı, Tokat, Türkiye.
3Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Diskapı Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kulak Burun Boğaz Baş Ve Boyun Cerrahisi Kliniği, Ankara, Türkiye.
Anahtar Kelimeler: Anosmi, COVID-19, koku alma bozukluğu, koku eğitimi, koku işlev bozukluğu.
Özet
AMAÇ: Bu çalışmada koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) enfeksiyonunu takiben inatçı koku disfonksiyonu (KD) olan hastalarda uzun süreli koku eğitiminin (KE) etkisi değerlendirildi.
YÖNTEMLER: Çalışmaya Mart 2021 - Ocak 2022 tarihleri arasında COVID-19 enfeksiyonu sonrası KD gelişen hastalar dahil edildi. İlk muayenenin ardından tedavi öncesinde ve tedaviden 3, 6 ve 12 ay sonra koku Görsel Analog Ölçek (GAÖ) skorları kaydedildi. Persistan KD tanısı konulan hastaların tamamına 12 ay süre ile KE uygulandı. Prosedür yazılı bir belge ile anlatıldı ve KE sırasında amber renkli kavanozlarda dört yoğun koku (fenil etil alkol [gül], okaliptüs [okaliptüs], sitronella [limon] ve öjenol [karanfil]) kullanıldı. Koku eğitimi puanlaması şu şekilde yorumlandı: 9-10 puan, tam iyileşme; 7-8 puan, neredeyse tam iyileşme; 5-6 puan, yarı iyileşme; 3-4 puan, kısmi iyileşme; 1-2 puan, iyileşme yok. Hastaların GAÖ skorlarını karşılaştırmak için Kruskal-Wallis tek yönlü varyans analizi kullanıldı ve post hoc analizlerde Bonferroni düzeltmesi kullanıldı.
BULGULAR: Analizlere 83 hasta (57 kadın, 26 erkek; ort. yaş: 30.6±11.3 yıl; dağılım, 17-62 yıl) dahil edildi. Tüm hastaların GAÖ skorları tedavi öncesi 0 idi. Ortalama GAÖ skorları üç ayda 6.95±2.3, altı ayda 7.59±2.13 ve 12 ayda 7.96±1.97 idi (p=0.0001). Kırk bir (%50) hastada KE ile KD’de tam iyileşme elde edildi, bir hastada ise iyileşme görülmedi.
SONUÇ: Uzun süreli KE, COVID-19 enfeksiyonu sonrası gelişen inatçı KD için etkili bir tedavidir.